ضياء الدين جرجانى

22

رسائل فارسى جرجانى ( فارسى )

3 . همچنين در اين فهرست شيخ حرّ عاملى و ميرزا محمد استرآبادى هم مورد تنقيد قرار گرفته‌اند . « 1 » مؤلف كتاب استرآبادنامه از ملا محمد على استرآبادى ( 1094 - 1010 ه . ق ) نيز نام برده كه شخص منزوى بوده ، در استرآباد و عتبات تحصيل كرده و در حكمت و كلام مهارت داشته است . « 2 » وى داماد علامهء مجلسى است ، ولى در كتب امل الآمل و رياض العلماء نامى از وى نيست . « 3 » استرآبادنامه نام شخص ديگرى را به نام محمد بن على استرآبادى ذكر كرده كه به نام محمد بن على عبدكى معروف است و كتاب ردّ بر اسماعيليه و كتاب تفسير را به او نسبت مىدهد . مؤلف استرآبادنامه به كتاب منتهى المقال ابو على استناد مىكند كه اين شخص به نام محمد بن على بن عبدك استرآبادى است ، كنيهء او ابو محمد است و از اهل جرجان مىباشد . هر چند ضياء الدين در رسالات خويش از اسماعيليه انتقاد مىكند ، ولى در بين نسخ خطى او كتابى به نام ردّ بر اسماعيليه نيست . « 4 » مؤلف كتاب ريحانة الادب از چندين ضياء الدين نام مىبرد كه نزديك به مقصود ما ، هارون بن حسن بن على بن حسن مكنّى به ابو على يا ابو محمد ملقّب به ضياء الدين و منسوب به طبرستان است . وى از علماى اماميه و شاگرد علامه حلّى متوفى 756 ه . ق است . نويسنده از كتاب رياض العلماء استناد مىكند كه نسخه‌اى خطى از كتاب قواعد علامهء حلى را در قصبهء دهخوارقان تبريز ديده كه ترجمهء آن از هارون بن حسن بوده . گويا مترجم آن را نزد علامهء حلى قرائت كرده ، علامه با خط خود نسخه را ظهرنويسى نموده ، در سال 701 ه ق مترجم را با القاب امام عالم ، فاضل فقيه كامل ، علامهء محقّق مدقّق ، افضل المتأخرين ،

--> ( 1 ) . فهرستوارهء فقه هزار و چهار صدساله اسلامى ، ص 126 . ( 2 ) . استرآبادنامه ، ص 197 . ( 3 ) . مفاخر اسلام : 8 / 462 . ( 4 ) . استرآبادنامه ، ص 112 .